Veelvoorkomende oplichting op TikTok

Oplichters zijn waar de kijkers zijn: in de reacties, in berichten, in advertenties en in gehackte accounts van bekenden. De meeste trucs beginnen met een belofte (een prijs, een gratis product, een gegarandeerd rendement, duizenden volgers) en vragen aan het eind hetzelfde: geld buiten TikTok, kaartgegevens, een wachtwoord of een code die per sms is binnengekomen.

Nepwinacties en weggeefacties

De meest verspreide truc gebruikt de naam van een bekende maker, een merk of een winkel. Het nepaccount reageert onder populaire video's of stuurt direct een bericht: “Gefeliciteerd, je hebt gewonnen!” Om de prijs op te halen moet op een link worden geklikt, waar om verzendkosten, een “registratiebedrag” of bankkaartgegevens wordt gevraagd; de prijs komt nooit, maar de kaart kan later wel worden belast.

• De naam van het nepaccount wijkt vaak maar één letter, punt of underscore af van het origineel, en het profiel heeft weinig video's en is pas aangemaakt.
• Bij een echte winactie maakt de organisator de uitslag bekend op het eigen, bekende account en vraagt geen geld om de prijs te ontvangen.

Om een verificatiecode vragen namens een bekende

Een bekende, van wie het account eerder al is gehackt, stuurt een bericht: “Ik heb per ongeluk jouw nummer opgegeven, kun je de code doorsturen die net binnenkwam?” De code hoort in werkelijkheid bij het eigen account van de ontvanger: de oplichter is net begonnen met het resetten van het wachtwoord of met inloggen, en neemt met de code het account over. Daarna stuurt hij hetzelfde bericht naar de volgende bekende. Hetzelfde doel zit achter berichten als “Je account is gehackt” of “Je account wordt binnen 24 uur verwijderd”, die naar een link of een vreemd profiel lokken. De echte status van het account is in de app te zien via Instellingen en privacy → “Ondersteuning” → “Veiligheidscentrum” → “Accountcontrole”, niet in het bericht van een onbekende gebruiker.

Beleggings- en “snel geld”-aanbiedingen

In de video's zijn luxe auto's, stapels contant geld en “2 uur werk per dag” te zien, en in de beschrijving staat een link naar een groep. Vaak wordt er reclame mee gemaakt met de foto van een bekend persoon of met een nepvideo die met kunstmatige intelligentie is gemaakt. Typische varianten:

• “Tips” voor crypto en beurs: een gegarandeerd hoog rendement wordt beloofd, er moet op een extern platform worden gestort; de eerste kleine winst wordt nog uitbetaald, een groter bedrag niet meer.
• Takenwerk: “we betalen voor likes en bekeken video's”; na een paar kleine uitbetalingen wordt een voorschot of “levelkosten” gevraagd.
• Geld doorsluizen: het lijkt een eenvoudig baantje om geld op de eigen bankrekening te ontvangen en door te boeken; in veel landen is dat een misdrijf, en de rekeninghouder is er aansprakelijk voor.
• Daten: na wekenlang vriendelijk berichten blijkt dat de ander dringend geld nodig heeft, of een belegging aanbiedt.

Nepwebshops en betalen buiten TikTok Shop

In advertenties en video's verschijnen merkproducten opvallend goedkoop, met teksten als “opheffingsuitverkoop” of “laatste exemplaren”. De link leidt naar een externe webshop, waarvandaan niets of een slecht namaakproduct komt. Waar TikTok Shop beschikbaar is, blijft een aankoop beschermd als er via de eigen kassa van de app wordt betaald. Vraagt de verkoper om de bestelling via een bericht, via WhatsApp, met een overboeking of in cryptovaluta te regelen “omdat het zo goedkoper is”, dan verliest de koper de kopersbescherming van TikTok. In een onbekende winkel kan het best met een creditcard worden betaald, omdat via de bank dan een terugboeking kan worden aangevraagd.

Volgers en likes kopen, sites met “gratis volgers”

Sites en apps die “1000 gratis volgers” of een “direct geverifieerd account” beloven, vragen meestal de TikTok-gebruikersnaam en het wachtwoord. Daarmee komt het account bij de oplichter terecht, die het gebruikt voor eigen reclame of voor verdere oplichting. Betaalde volgerspakketten zijn bovendien in strijd met de communityrichtlijnen van TikTok, omdat ze als nepinteractie gelden: gekochte volgers zijn meestal geen echte gebruikers, TikTok verwijdert ze regelmatig en het account kan worden beperkt. Dat schaadt ook het bereik, want onechte volgers kijken de video's niet. Krijgt een video sowieso nauwelijks kijkers, dan kan dat andere oorzaken hebben: 0 weergaven op TikTok: waarom de video geen kijkers krijgt.

Als het al is gebeurd

1. Zijn de code, het wachtwoord of de inlog in verkeerde handen gekomen, dan meteen het wachtwoord wijzigen en in Instellingen en privacy de onbekende apparaten uitloggen. Lukt inloggen niet meer: Mijn TikTok-account is gehackt: de eerste stappen.
2. Met tweestapsverificatie aan is een ontfutselde code op zich minder gevaarlijk: Tweestapsverificatie en apparaatbeheer op TikTok.
3. Zijn kaartgegevens uitgelekt, dan de bank inlichten en de kaart laten blokkeren.
4. Het nepaccount, de reactie of het bericht in TikTok melden (lang indrukken, of via het profielmenu) en het gesprek met schermafbeeldingen bewaren.
5. Bij schade kan ook aangifte worden gedaan bij de politie. De pagina van TikTok over oplichting staat op tiktok.com/safety.