Sık görülen WhatsApp dolandırıcılıkları ve nasıl fark edilir

WhatsApp'ta herkes, telefon numarasını bildiği herkese, rehberinde olmasa bile yazabilir. Dolandırıcılar bundan yararlanır: kendilerini aile üyesi, işe alım uzmanı, yatırım danışmanı veya WhatsApp çalışanı olarak tanıtırlar. Amaçları neredeyse her zaman aynıdır: para, banka kartı bilgileri ya da hesabın ele geçirilmesini sağlayan altı haneli kayıt kodu.

“Kodumu yanlışlıkla sana gönderdim”

Tanıdık (ya da tanıdık görünen) bir numara, yanlışlıkla alıcının numarasına kod istediğini yazar ve kodu kendisine iletmesini rica eder. Gerçekte dolandırıcı, alıcının telefon numarasıyla bir kayıt başlatmıştır ve SMS ile gelen altı haneli kod, alıcının kendi hesabının anahtarıdır. Kodu ileten kişi kendi hesabının dışında kalır, dolandırıcı ise onun adına rehberdeki kişilere yazar. Tanıdığın hesabı da çoğu zaman ele geçirilmiştir; bu yüzden böyle tuhaf bir şey ister.

• İstenmeden bir WhatsApp kodu gelirse bu, birinin bu numarayla kaydolmaya çalıştığı anlamına gelir; böyle bir kod basitçe yok sayılmalıdır.
• İki adımlı doğrulama ve geçiş anahtarı (“Ayarlar” > “Hesap” menüsünde) ek koruma sağlar: bunlar açıkken yeni cihazda kod tek başına yetmez.
• Kod gönderildiyse: Ele geçirilen WhatsApp hesabını geri alma: ilk adımlar.

“Merhaba anne, numaram değişti”

Mesaj bilinmeyen bir numaradan gelir: çocuğun, torunun veya kardeşin telefonu düşmüştür, bu yüzden yeni numaradan yazmaktadır ve numarayı kaydetmeyi ister. Birkaç mesajdan sonra asıl konu gelir: acilen bir fatura ödenmesi gerekmektedir ama yeni telefonda internet bankacılığı henüz çalışmamaktadır. Dolandırıcı isim vermeden başlar ve konuştuğu kişinin adı kendiliğinden yazmasını bekler. Aramalara yanıt vermemesi (“şu an konuşamam”) ve acele ettirmesi onu ele verir. Kesin doğrulama yolu: bilinen eski numarayı aramak ya da yalnızca gerçek aile üyesinin bilebileceği bir şey sormaktır.

Yatırım grupları ve kripto tüyoları

Tanımadığı biri, hesabı “öğretmen” veya “analist”in günlük tüyolar paylaştığı ve diğer üyelerin hevesle kazançlarını gösterdiği bir gruba ekler. Üyelerin büyük kısmı dolandırıcının adamları veya botlardır. Daha sonra özel bir “işlem platformuna” para yatırmak gerekir; orada görünen kazanç gerçek değildir ve çekmek ancak yeni bir “ücret” veya “vergi” ödendikten sonra mümkün olacaktır, ki bu asla gerçekleşmez.

• Kayıtlı olmayan bir kişi birini tanımadığı bir gruba eklerse WhatsApp, sohbet açılmadan önce grup hakkında bir özet gösterir ve oradan grubu açmadan çıkılabilir.
• “Gizlilik” > “Gruplar” ayarıyla hesabı kimlerin gruplara ekleyebileceği sınırlanabilir (ayrıntılar: WhatsApp gizlilik ayarları).
• Garantili yüksek getiri ve acele ettirme (“sadece bugün”, “son yerler”) başlı başına uyarı işaretidir.

Sahte iş: beğeni ve değerlendirme karşılığı para

Tanınmış bir şirketin işe alım uzmanı olduğunu söyleyen biri yazar: günde bir iki saat evden çalışma, videoları beğenmek veya ürünleri değerlendirmek için ödeme. İlk görevler için gerçekten küçük bir miktar ödenir; amaç güven kazanmaktır. Ardından önce para yatırılması gereken “premium görevler” gelir ve biriken “kazanç” asla çekilemez. Gerçek bir işveren iş için para istemez ve hiçbir ön temas olmadan WhatsApp mesajıyla eleman aramaz.

Sahte WhatsApp desteği ve ücretli engel kaldırma

• Sahte destek: WhatsApp destek ekibi sohbette yalnızca doğrulanmış rozet ve “Resmi destek hesabı” etiketiyle, e-postada ise yalnızca @support.whatsapp.com adreslerinden yazar.
• Para karşılığı yasak kaldırma: WhatsApp ücretsizdir ve yasağın gözden geçirilmesi de ücretsizdir. Ücret karşılığında yasağı kaldırmayı vaat eden kişi veri veya para peşindedir. Resmi yol: Yasaklanan veya engellenen WhatsApp hesabı: nedenler ve itiraz.
• Şüpheli bağlantılar: dolandırıcılar adresi benzer görünen karakterlerle gizler; WhatsApp bir bağlantıdaki tuhaf karakterler konusunda uyarıyorsa bağlantı açılmamalıdır.

Fark etme, engelleme, şikayet etme

Bilinmeyen bir numaradan gelen ilk mesajda WhatsApp, numaranın hangi ülkede kaydedildiğini ve ortak bir grup olup olmadığını gösterir. Bir “aile üyesinde” veya “yerel bir şirkette” uzak bir ülkenin alan kodu tek başına şüphe uyandırır.

1. Sohbette isme veya numaraya dokunularak kişi bilgileri açılır.
2. Altta engelleme ve şikayet seçenekleri bulunur; engellerken WhatsApp'ın şikayet de alması işaretlenebilir. Şikayette WhatsApp, gönderenin son beş mesajını alır; gönderene bu konuda bildirim gitmez.
3. Öncesinde sohbetin ekran görüntüsünü almak faydalıdır; çünkü şikayet veya ihbar için gerekebilir.
4. Para veya banka kartı bilgileri karşı tarafa geçtiyse hemen banka aranmalıdır; polise de suç duyurusunda bulunulabilir.