Veelvoorkomende oplichting op Facebook en Messenger

Oplichters doen zich op Facebook voor als vriend, winactie, klantenservice of koper. Het doel is bijna altijd hetzelfde: het wachtwoord, een inlogcode of bankpasgegevens. De meest voorkomende trucs zijn aan een paar verraderlijke signalen te herkennen.

“Ben jij dit in deze video?” – een link van een vriend

Een vriend stuurt via Messenger een kort, verbaasd klinkend bericht met een link, bijvoorbeeld: “Ben jij dit in deze video?” De link leidt naar een pagina die de inlogpagina van Facebook nabootst, of naar een schadelijke download. Het account van die vriend is dan al gehackt, en de aanvaller stuurt hetzelfde naar al zijn contacten. De link mag niet worden geopend; het is verstandig de vriend via een andere weg te waarschuwen.

Nepwinacties

• Te mooi om waar te zijn: een cadeaupakket, waardebon of “opruiming” namens een bekende winkel, automerk of luchtvaartmaatschappij, waarvoor alleen gedeeld en gereageerd hoeft te worden.
• Verdachte pagina: nieuw, met weinig berichten, de naam wijkt licht af van het origineel en de link wijst niet naar de eigen website van het bedrijf.
• “Symbolische” kosten: de winnaar moet met een creditcard verzendkosten betalen; zo wordt hij vaak in een abonnement met terugkerende afschrijvingen gelokt.

Valse klantenservice: “Uw account wordt geblokkeerd”

Een profiel met de naam “Meta Support” of iets vergelijkbaars beweert dat het account wegens een overtreding of een auteursrechtklacht binnen 24 uur wordt opgeheven, en dat dit alleen via een link te voorkomen is. Achter de link worden het wachtwoord en de inlogcode gevraagd.

• Facebook meldt waarschuwingen over het account bij de meldingen en in de accountinstellingen, niet via een Messenger-bericht, en vraagt nooit via een bericht om een wachtwoord.
• Echte e-mails van Facebook zijn te controleren in het Accountcentrum onder “Wachtwoord en beveiliging”, bij de recente e-mails van Facebook.
• Als het account echt is beperkt: Mijn Facebook-account is uitgeschakeld of vergrendeld.

Marketplace-fraude

• Koerierslink voor de verkoper: de “koper” stuurt een link waar voor het ontvangen van het geld bankpasgegevens of inloggegevens voor internetbankieren zouden moeten worden ingevuld. Om geld te ontvangen zijn een naam en een rekeningnummer genoeg; wie meer vraagt, is een oplichter.
• Vooruitbetalen voor een product dat niet bestaat: een opvallend lage prijs, haast en het weigeren van ophalen zijn waarschuwingssignalen.
• Codeverzoek: de koper vraagt “ter controle” om een per sms ontvangen code; daarmee neemt hij in werkelijkheid een account over.
• Weg van Facebook: als de andere partij het gesprek direct naar WhatsApp of e-mail wil verplaatsen, is melden later lastiger.

Andere verraderlijke signalen

• Een vriend vraagt dringend om geld: of om beltegoed of een code. Het account is waarschijnlijk gehackt; het is verstandig telefonisch na te vragen.
• Beleggingsadvertentie met een bekendheid: een belegging met “gegarandeerd rendement” die met foto's van bekende mensen wordt aangeprezen, is bijna altijd oplichting.
• Vreemd webadres: de inlogpagina van Facebook staat altijd op facebook.com. Een ander adres (bijvoorbeeld een gratis website met een naam als “facebook-support”) wijst op oplichting.

Melden en wat te doen

1. Bij een bericht, advertentie of profiel in het menu “…” de meldoptie kiezen en het soort oplichting aangeven.
2. In Messenger zijn “Melden” en “Blokkeren” te vinden door op de naam van de gesprekspartner te tikken.
3. Als het wachtwoord of een inlogcode in verkeerde handen is gekomen: Mijn Facebook-account is gehackt.
4. Als bankpasgegevens of inloggegevens voor internetbankieren in verkeerde handen zijn gekomen, moet direct de bank worden gebeld om de pas te blokkeren, en kan aangifte worden gedaan bij de politie.